Staalconstructie calculeren met AI: gewichtsstaat uit je Tekla-model
Het uittrekken van een gewichtsstaat uit een Tekla-model is precies het werk waar in de laatste uren voor de deadline fouten in sluipen. HELDR.AI leest het model uit naar gewicht per profielsoort en per bouwlaag inclusief conserveringsoppervlakte, waardoor 12 uur uittrekwerk terugloopt naar ongeveer 1,5 uur controleren.

Het bedrijf
- Type
- Staalconstructiebedrijf
- Omvang
- 45 medewerkers
- Werkgebied
- Utiliteitsbouw en bedrijfshallen
- Wie het werk doet
- Twee calculators, eigen tekenkamer
- Wat er binnenkomt
- Tekla-model (IFC-export), soms NC1/DSTV, bestek als pdf
Wat het verandert
Uittrekken gewichtsstaat
1,5 uur controleren
was 12 uur
Profielen handmatig geteld
0
was 1.200+
Afwijking op totaalgewicht t.o.v. nacalculatie
onder 1,5%
was 4 tot 7%
Offertes per maand bij gelijke bezetting
13
was 8
Hoe het werk nu gaat
Bij een offerteaanvraag voor een distributiehal komt een model binnen met ruim 1.200 profielen: hoofddraagconstructie, gordingen, windverbanden, stalen trappen en bordessen, plus de kolommen en spanten waar het gebouw op staat. Een calculator die dit met de hand uittrekt is er anderhalf tot twee dagen mee bezig.
Wat hij nodig heeft is niet één getal maar een reeks: totaalgewicht per profielsoort, opgesplitst per bouwlaag en per bouwdeel, het aantal verbindingen, de oppervlakte voor conservering, en een splitsing tussen wat in de eigen werkplaats wordt gemaakt en wat wordt ingekocht. Elk van die getallen komt uit hetzelfde model, en elk wordt apart bij elkaar geteld.
Het pijnlijke is niet de tijd maar het moment. Dit werk landt in de laatste uren voor de inschrijfdatum, en daar sluipen de fouten in: een gordingprofiel dat dubbel geteld wordt, een bordes dat vergeten wordt, een verkeerde staalsoort die pas bij de nacalculatie opvalt. Een afwijking van vier tot zeven procent op het totaalgewicht is bij dit type project geen uitzondering, en dat is bij staalprijzen direct marge.
De echte kostenpost
Niet de uren van het uittrekken, maar de marge die verdwijnt in een gewichtsstaat die er een paar procent naast zit. Bij 80 ton staal is 5% afwijking vier ton die niemand heeft geoffreerd.
Wat HELDR.AI doet
Het model wordt uitgelezen naar een gewichtsstaat per profielsoort en per bouwlaag. Het gewicht volgt uit de profielgeometrie en de staalsoort in het model, niet uit een tabel die iemand ooit heeft ingevuld. De conserveringsoppervlakte wordt in dezelfde stap berekend uit de omtrek en de lengte van elk profiel, inclusief de aftrek waar profielen op elkaar aansluiten.
Verbindingen worden geteld op basis van de knooppunten in het model: waar een ligger op een kolom landt, waar een windverband aangrijpt, waar een bordesligger inklinkt. Dat geeft geen exacte staat van verbindingsmiddelen, maar wel een betrouwbare telling van het aantal verbindingen per type.
De belangrijkste stap voor het vertrouwen is de laatste: elke regel is aanklikbaar. De calculator ziet in de 3D-viewer welke profielen achter een getal zitten, en kan dus controleren in plaats van vertrouwen. Bij een regel die vreemd oogt, staat het antwoord binnen twee klikken op het scherm in plaats van in een half uur zoeken.
- Gewicht per profielsoort, per bouwlaag en per bouwdeel, met de staalsoort erbij;
- Conserveringsoppervlakte per profiel en als totaal, gescheiden naar behandeling;
- Aantal verbindingen per type, geteld uit de knooppunten;
- Export in het eigen Excel-format, met dezelfde kolomindeling als de bestaande calculatiestaat.
De route, stap voor stap
- 01
Model en bestek erin
De IFC-export uit Tekla gaat erin, samen met het bestek en de tekeningen als context. Eventuele NC1/DSTV-bestanden voor de werkplaats mogen mee.
- 02
Uitlezen naar profielen
Elk profiel wordt herkend met soort, lengte, staalsoort en positie in het model. Gewicht en conserveringsoppervlakte volgen uit de geometrie, niet uit een tabel.
- 03
Controleren op het model
Elke regel in de staat licht de bijbehorende profielen op in de 3D-viewer. Steekproefsgewijs controleren in plaats van de telling overdoen.
- 04
Exporteren naar de calculatie
De gewichtsstaat gaat als Excel het eigen calculatiepakket in, met dezelfde kolomindeling als de bestaande staat.
Veelgestelde vragen
Werkt dit met een Tekla-model of moet het een IFC zijn?
Een IFC-export uit Tekla is de gebruikelijke route en werkt het beste, omdat daarin de profielgeometrie, staalsoort en bouwlaagindeling meekomen. NC1/DSTV-bestanden kunnen aanvullend worden gebruikt voor de werkplaatskant.
Hoe betrouwbaar is het berekende gewicht?
Het gewicht volgt rechtstreeks uit de geometrie en de staalsoort in het model, niet uit een handmatige telling. Wijkt het af van uw verwachting, dan ziet u meteen op welk onderdeel dat zit: precies wat u wilt weten vóór de inschrijving.
Krijg ik ook de conserveringsoppervlakte?
Ja, berekend uit de profielomtrek en lengte, met aftrek op de aansluitvlakken. U kunt hem gescheiden opvragen per behandeling, bijvoorbeeld thermisch verzinken tegenover natlak.
Kan ik zien welke profielen achter een getal zitten?
Elke regel in de staat is aanklikbaar en licht de bijbehorende profielen op in de 3D-viewer. Dat is de reden dat de controletijd zo kort kan zijn: u controleert steekproefsgewijs op het model in plaats van de telling over te doen.
Geschreven door
Jelmer Moerenhout & Alek Folkertsma
Mede-eigenaren Wave AI Solutions
Praktijkvoorbeeld, samengesteld uit typische projecten in deze sector.
Deze sector in het geheel
StaalbouwMeer uit de praktijk
Gevelbouw
Gevelbouw calculeren met AI: kozijnen en vliesgevel uit het model
3 dagen → 3 uur
Bestek & model
Bestek en model naast elkaar leggen met AI: geen post meer over het hoofd
1,5 dag → 1 uur
Utiliteitsbouw
Systeemwanden calculeren met AI: wandmeters per type uit het IFC-model
2,5 dag → 2 uur
Woningbouw
Woningbouw calculeren met AI: hoeveelheden per woningtype uit het IFC
4 dagen → 0,5 dag
Grond-, weg- en waterbouw
RAW-bestek calculeren met AI: van .rsx naar een gevulde begroting
2,5 dag → 3 uur
Zie het op je eigen project
Neem een eigen model of bestek mee. Binnen 30 minuten weet je precies wat eruit komt en wat dat betekent voor je werkwijze.