Bestek en model naast elkaar leggen met AI: geen post meer over het hoofd
De grootste calculatiefout is niet een verkeerde hoeveelheid maar een post die helemaal niet is meegenomen. HELDR.AI legt elke bestekspost naast het model, vult hem met de hoeveelheid uit het model en zet apart wat nergens terugkomt, waardoor anderhalve dag naspeuren terugloopt naar een lijst met aandachtspunten binnen een uur.
Het bedrijf
- Type
- Hoofdaannemer utiliteitsbouw
- Omvang
- 150 tot 200 medewerkers
- Werkgebied
- Kantoren, zorg en onderwijs, veelal aanbestedingen
- Wie het werk doet
- Calculatieafdeling van vijf
- Wat er binnenkomt
- Bestek, IFC-model van de architect en de constructeur, tekeningen als pdf
Wat het verandert
Bestek tegen model controleren
1 uur
was 1,5 dag
Posten handmatig nagelopen
23 aandachtspunten
was 460
Vergeten posten die pas in de uitvoering opvielen
0 tot 1
was 2 tot 4 per project
Onderbouwing bij een vraag van de opdrachtgever
direct herleidbaar
was zoeken in dossier
Hoe het werk nu gaat
Bij een aanbesteding komt een bestek binnen met 460 posten, plus een IFC-model van de architect en een van de constructeur. De calculator prijst de posten in, maar de vraag die boven alles hangt is een andere: staat alles wat in het bestek gevraagd wordt ook werkelijk in mijn begroting, en zit er in het model iets waar geen post voor bestaat?
Dat controleren gebeurt met de hand. Post voor post nagaan of er een hoeveelheid tegenover staat, en steekproefsgewijs door het model klikken om te zien of er niets is overgeslagen. Anderhalve dag, aan het eind van de inschrijftermijn, wanneer de tijd juist op is.
Wat er misgaat is zelden een fout in een hoeveelheid. Het is een post die niemand heeft ingevuld, of een bouwdeel dat in het model staat maar in geen enkele post voorkomt. Dat valt pas op in de uitvoering, en dan is het meerwerk voor eigen rekening.
De duurste fout in de calculatie
Niet een hoeveelheid die er tien procent naast zit, maar een post die helemaal ontbreekt. Die staat nergens in de begroting en valt dus ook nergens op.
Wat HELDR.AI doet
Het bestek en het model gaan samen erin. Elke bestekspost wordt naast het model gelegd en, waar dat kan, gevuld met de hoeveelheid die daarbij hoort. Wat overblijft is precies wat de calculator wil zien: de posten waar geen model-object bij te vinden is, en de objecten in het model waar geen post bij hoort.
- Per bestekspost de bijbehorende hoeveelheid uit het model, herleidbaar tot het object;
- Posten zonder tegenhanger in het model, apart gezet als aandachtspunt;
- Objecten in het model waar geen post bij hoort, ook apart;
- Verschillen tussen het architectuur- en het constructiemodel op dezelfde bouwdelen;
- De nota van inlichtingen tegen de posten gelegd, zodat wijzigingen niet worden gemist.
Van de 460 posten blijven er in dit voorbeeld 23 over die aandacht vragen. Soms is dat terecht, bijvoorbeeld een stelpost die niet in het model hoort te staan. Soms is het precies de post die anders was blijven liggen. In beide gevallen kijkt de calculator gericht in plaats van alles na te lopen.
Bij een vraag van de opdrachtgever tijdens de beoordeling staat de onderbouwing er meteen naast: welk object, welke hoeveelheid, welke post. Dat scheelt niet alleen tijd, het maakt de inschrijving ook beter verdedigbaar.
De route, stap voor stap
- 01
Bestek en modellen samen erin
Het bestek, het architectuurmodel en het constructiemodel gaan in één keer erin, met de tekeningen en de nota van inlichtingen als context.
- 02
Posten koppelen aan objecten
Elke bestekspost wordt naast het model gelegd en gevuld met de bijbehorende hoeveelheid, herleidbaar tot het object waar hij vandaan komt.
- 03
Aandachtspunten apart zetten
Posten zonder model-object en objecten zonder post komen op een aparte lijst, zodat u gericht controleert in plaats van alles na te lopen.
- 04
Onderbouwd inschrijven
De begroting gaat in het eigen format naar het calculatiepakket, met per regel de herleidbaarheid naar post en object.
Veelgestelde vragen
Werkt dit met elk type bestek?
Met een STABU- of RAW-bestek werkt het het beste, omdat de postenstructuur dan vastligt. Een projectspecifiek bestek in Word of pdf kan ook; dan wordt de postenstructuur eerst uit het document gehaald.
Wat als er meerdere modellen zijn?
Het architectuur- en het constructiemodel worden allebei meegenomen en tegen elkaar gelegd. Verschillen op dezelfde bouwdelen komen als aandachtspunt naar boven, en dat is vaak precies waar het risico zit.
Krijg ik ook te zien waar geen post bij hoort?
Ja, dat is de tweede lijst: objecten in het model waar geen bestekspost tegenover staat. Dat is waar meerwerk ontstaat als het onopgemerkt blijft.
Blijft de beoordeling bij mij?
Altijd. U krijgt een gevulde begroting en een lijst met aandachtspunten; het wegen, inprijzen en beslissen blijft calculatiewerk. Elke regel is aanklikbaar tot de post en het object waar hij vandaan komt.
Geschreven door
Jelmer Moerenhout & Alek Folkertsma
Mede-eigenaren Wave AI Solutions
Praktijkvoorbeeld, samengesteld uit typische projecten in deze sector.
Deze sector in het geheel
UtiliteitsbouwMeer uit de praktijk
Staalbouw
Staalconstructie calculeren met AI: gewichtsstaat uit je Tekla-model
12 uur → 1,5 uur
Gevelbouw
Gevelbouw calculeren met AI: kozijnen en vliesgevel uit het model
3 dagen → 3 uur
Utiliteitsbouw
Systeemwanden calculeren met AI: wandmeters per type uit het IFC-model
2,5 dag → 2 uur
Woningbouw
Woningbouw calculeren met AI: hoeveelheden per woningtype uit het IFC
4 dagen → 0,5 dag
Grond-, weg- en waterbouw
RAW-bestek calculeren met AI: van .rsx naar een gevulde begroting
2,5 dag → 3 uur
Zie het op je eigen project
Neem een eigen model of bestek mee. Binnen 30 minuten weet je precies wat eruit komt en wat dat betekent voor je werkwijze.