RAW-bestek calculeren met AI: van .rsx naar een gevulde begroting
Bij een RAW-bestek gaat het meeste calculatiewerk zitten in het opbouwen van de begrotingsstructuur: posten uitsplitsen naar deelactiviteiten, hoeveelheden afleiden en middelen koppelen. HELDR.AI leest het .rsx-bestand uit naar een gevulde begroting, waardoor die opbouw bij een bestek van 640 posten terugloopt van ongeveer 2,5 dag naar 3 uur controleren.
Het bedrijf
- Type
- Aannemer grond-, weg- en waterbouw
- Omvang
- 60 tot 90 medewerkers
- Werkgebied
- Gemeentelijke en waterschapsbestekken, riolering en wegen
- Wie het werk doet
- Calculatieafdeling van drie
- Wat er binnenkomt
- RAW-bestek (.rsx), tekeningen als pdf, soms een nota van inlichtingen
Wat het verandert
Opbouw begrotingsstructuur
3 uur controleren
was 2,5 dag
Posten handmatig overgenomen
0
was 640
Doorlooptijd tot inschrijfklaar
4 werkdagen
was 9 werkdagen
Bestekken per calculator per maand
5
was 3
Hoe het werk nu gaat
Een reconstructie van een woonstraat met vervanging van de riolering is voor dit type aannemer dagelijkse kost. Het bestek dat binnenkomt telt 640 besteksposten: opbreken en afvoeren, ontgraven, leveren en aanbrengen van rioolbuizen en putten, zandbed, herstraten, kolken, straatmeubilair, verkeersmaatregelen en de bijbehorende staartposten.
Voordat er ook maar één prijs is ingevuld, is de calculator twee tot tweeënhalve dag bezig met iets wat geen enkele calculator leuk vindt: de structuur opbouwen. Per post bepalen welke deelactiviteiten eronder vallen, welke hoeveelheden daaruit volgen, welke middelen daarbij horen. Dat is nauwkeurig werk, het is repeterend, en het is het deel waar de inschrijftermijn opgaat.
De inschrijftermijn is drie weken. In de praktijk gaat de eerste week op aan structuur, de tweede aan prijzen en offertes bij onderaannemers, en blijft er te weinig tijd over voor het deel waar het geld wordt verdiend: de uitvoeringsmethode doordenken, alternatieven afwegen, de staart scherp krijgen.
Waar het echt knelt
Niet het inprijzen kost tijd, maar het opbouwen van de begroting daarvoor. Dat is precies het werk dat volledig vastligt in het bestek, en dus geen calculator nodig zou moeten hebben.
Wat HELDR.AI doet
Het .rsx-bestand gaat er ongewijzigd in. HELDR.AI leest de volledige postenstructuur uit: hoofdcodes, deelcodes, de besteksteksten, de eenheden en de opgegeven hoeveelheden. Daar bovenop wordt per post bepaald welke deelactiviteiten eronder horen, worden de hoeveelheden afgeleid die uit de resultaatsverplichting volgen, en worden de bijbehorende middelen gekoppeld: materieel, materiaal, arbeid.
Wat de calculator opent is dus geen leeg blad maar een gevulde begroting. Zijn werk verschuift van opbouwen naar controleren en inprijzen: klopt de uitsplitsing, klopt de aanname over de uitvoeringsmethode, wat wil ik hier anders.
- Elke regel is herleidbaar naar de bestekspost waar hij vandaan komt, dus bij een vraag van de opdrachtgever staat de onderbouwing er meteen naast;
- De nota van inlichtingen wordt tegen de posten gelegd, zodat wijzigingen niet handmatig hoeven te worden nagelopen;
- De begroting gaat als Excel of CSV in het eigen format naar het calculatiepakket, niet in een format dat het pakket eerst moet leren kennen.
Het effect op de doorlooptijd is groter dan de urenbesparing suggereert. Omdat de structuur er op dag één staat, kan de calculator meteen de offerteaanvragen bij onderaannemers de deur uit doen. Die wachttijd liep voorheen achter het structuurwerk aan.
De route, stap voor stap
- 01
Het .rsx-bestand erin
Het RAW-bestek gaat ongewijzigd erin, met de tekeningen en de nota van inlichtingen als context.
- 02
Posten uitsplitsen
Per bestekspost worden de deelactiviteiten bepaald, de hoeveelheden afgeleid die uit de resultaatsverplichting volgen, en de middelen gekoppeld: materieel, materiaal, arbeid.
- 03
Controleren wat gemarkeerd is
Posten met een vrije omschrijving worden apart gemarkeerd. Daar loopt de calculator gericht langs, in plaats van de hele begroting na te lopen.
- 04
Inprijzen en inschrijven
De gevulde begroting gaat als Excel of CSV naar het calculatiepakket. Het inprijzen en het oordeel blijven bij de calculator.
Veelgestelde vragen
Werkt dit ook met bestekken van waterschappen en Rijkswaterstaat?
Ja. De uitsplitsing leunt op de RAW-systematiek en niet op de opdrachtgever, dus bestekken van gemeenten, waterschappen en Rijkswaterstaat werken allemaal.
Blijft de koppeling met mijn calculatiepakket bestaan?
De begroting wordt geëxporteerd in uw eigen Excel- of CSV-format, dus u leest hem in zoals u nu een eigen bestand inleest. Koppelingen met onder meer Ibis, AFAS, Exact, Syntess en 4PS zijn op aanvraag beschikbaar.
Wie is verantwoordelijk voor de hoeveelheden in de inschrijving?
De calculator, net als nu. HELDR.AI levert een gevulde en herleidbare begroting op; het vaststellen en inprijzen blijft mensenwerk. Elke afgeleide hoeveelheid is aanklikbaar tot de bestekspost waar hij vandaan komt.
Hoe lang duurt het uitlezen van een bestek?
Een bestek van deze omvang is doorgaans binnen een kwartier verwerkt. De tijd die u daarna kwijt bent is controletijd, geen wachttijd.
Geschreven door
Jelmer Moerenhout & Alek Folkertsma
Mede-eigenaren Wave AI Solutions
Praktijkvoorbeeld, samengesteld uit typische projecten in deze sector.
Deze sector in het geheel
Grond-, weg- en waterbouwMeer uit de praktijk
Staalbouw
Staalconstructie calculeren met AI: gewichtsstaat uit je Tekla-model
12 uur → 1,5 uur
Gevelbouw
Gevelbouw calculeren met AI: kozijnen en vliesgevel uit het model
3 dagen → 3 uur
Bestek & model
Bestek en model naast elkaar leggen met AI: geen post meer over het hoofd
1,5 dag → 1 uur
Utiliteitsbouw
Systeemwanden calculeren met AI: wandmeters per type uit het IFC-model
2,5 dag → 2 uur
Woningbouw
Woningbouw calculeren met AI: hoeveelheden per woningtype uit het IFC
4 dagen → 0,5 dag
Zie het op je eigen project
Neem een eigen model of bestek mee. Binnen 30 minuten weet je precies wat eruit komt en wat dat betekent voor je werkwijze.